خانه » شهر من » ضـرورت تـوجه بـيش‌تر بـه آموزه‌هاي شـاهـنـامه

ضـرورت تـوجه بـيش‌تر بـه آموزه‌هاي شـاهـنـامه

مراسم پاياني اهداي جايزه‌ي «آقابزرگ» و تجليل از مؤلفان دفتر دوم فردوسي‌پژوهي عصر روز گذشته (سه‌شنبه، 16 اسفندماه) در پژوهشگاه فرهنگ و هنر جهاد دانشگاهي برگزار شد. به گزارش ...

مراسم پاياني اهداي جايزه‌ي «آقابزرگ» و تجليل از مؤلفان دفتر دوم فردوسي‌پژوهي عصر روز گذشته (سه‌شنبه، 16 اسفندماه) در پژوهشگاه فرهنگ و هنر جهاد دانشگاهي برگزار شد.

به گزارش خبرنگار بخش ادب خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، در اين مراسم كه با نقالي خردسالان از شاهنامه حكيم ابوالقاسم فردوسي آغاز شد، ياسر موحدفرد، دبيركل بنياد فردوسي، در ارائه گزارشي به چگونگي پايه‌گذاري بنياد فردوسي پرداخت و گفت: بدين روي براي هدف گسترش فرهنگ ناب نهفته در شاهنامه، بهره‌گيري از انديشه حكيم توس و در راستاي ايجاد پايگاهي براي پاسداشت آموزه‌هاي ارزشمند فرهنگ ايراني ـ اسلامي در برابر نفوذ ديگر فرهنگ‌ها، بنياد فردوسي در مقام سازماني فرهنگي، غيرانتفاعي، غيرسياسي و مردمي با مجوز سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري در سال 84 به ثبت رسمي رسيد.

او در ادامه از مجمع عمومي، هيأت امنا و شوراي مركزي به عنوان اركان بنياد فردوسي ياد كرد و متذكر شد: استادان جلال خالقي مطلق، ميرجلال‌الدين كزازي، فريدون جنيدي، عزيزالله جويني، قدمعلي سرامي، نصرت‌الله رستگار، حسن انوشه، آريانفر صفر عبدالله، كارلو چرتي، اولريش مارزولف، روشن رحماني، نامير كارا خليلويچ، محمود اميدسالار، ناصر كنعاني، شهين سراج، اسلام چمني، لطيف ناظمي، مصطفي بكور، منصور وفايي، داوود فتحعلي بيگي، سيدعبدالمجيد شريف‌زاده، سيدضياءالدين هاجري، افشين اسفندياري، ايرج حسابي و محمدحسين توسي‌وند اعضاي هيأت امناي بنياد هستند.

موحدفرد سپس به تشريح اهداف و موضوع فعاليت‌هاي بنياد فردوسي پرداخت و در ارائه گزارشي از ثبت هزاره جهاني شاهنامه در فهرست رويدادهاي فرهنگي، علمي، هنري يونسكو در سال‌هاي 2010 و 2011 ميلادي، اظهار كرد: طرح تأليف «دانشنامه جهاني شاهنامه» مي‌تواند گامي مؤثر براي پژوهش‌هاي دامنه‌دار در شناساندن حكيم ابوالقاسم فردوسي باشد. ما اميدواريم با مساعدت نهادهاي فرهنگي، اين فرصت فراهم شود.

دبيركل بنياد فردوسي در بخش ديگري از سخنانش به ارائه توضيحاتي درباره دفتر دوم فردوسي‌پژوهي پرداخت و پيش‌گفتار اين كتاب را خواند.

در بخشي از پيش‌گفتار اين كتاب آمده است: برگزيده‌اي از مقاله‌هاي شاهنامه‌پژوهان برجسته كه در بازه زماني كوتاه از سوي بنياد فردوسي گردآوري شد، توانسته است رويكرد ارزشمندي به شاهنامه را مطرح كند كه از آن جمله مي‌توان به بررسي شاهنامه از نگاه دانش‌هايي نظير: زبان‌شناسي، زمان‌شناسي، تاريخ‌نگاري، گيتاشناسي، ستاره‌شناسي، باستان‌شناسي، آيين شهرياري، هنرهاي سنتي، آموزه‌هاي اخلاقي، نگره‌هاي حكمي و فلسفي، نكته‌هاي ادبي و … اشاره داشت و هم از اين‌رو مي‌تواند چراغي فروزان براي يافتن رهيافت‌هايي نوين‌تر و ژرف‌تر براي ديگر پژوهندگان را فراهم آورد.

در ادامه اين مراسم، پيام جلال خالقي مطلق با عنوان «شاهنامه يك كتاب نيست؛ بلكه يك كتابخانه است» توسط موحدفرد خوانده شد.

در اين پيام به مراسم پاياني جايزه «آقابزرگ» عنوان شده بود: «اگر بپرسند از شاهنامه چه مي‌توان آموخت، پاسخ من اين است كه بي‌اغراق از هر برگ شاهنامه مي‌توان نكته‌اي آموخت. از شاهنامه، تاريخ و فرهنگ باستان را آموخته‌اند؛ از شاهنامه، آداب و رسوم و آيين‌هاي نياكان ما را آموخته‌اند؛ از شاهنامه، ادبيات باستان ما را آموخته‌اند؛ از شاهنامه شاعري آموخته‌اند؛ از شاهنامه اخلاق نيكو آموخته‌اند؛ از شاهنامه، كشورداري آموخته‌اند؛ از شاهنامه، هويت تاريخي، فرهنگي و ملي ايرانيان را آموخته‌اند و از شاهنامه، زبان فارسي را آموخته‌اند.

خالقي مطلق نوشته بود: امروز اهميت زبان فارسي در كنار اهميت هويت تاريخي، فرهنگي و ملي،‌ مهم‌ترين آموزه اين كتاب است و اين آموزه‌ها از يكديگر جدا نيستند. در تاريخ اسلامي ما، پيش از فردوسي، چندين رويداد براي برقراري و گسترش زبان فارسي انجام گرفت، بويژه آن‌چه در زمان فرمانروايي صفاريان و سامانيان رخ داد؛ اما نهادينگي زبان فارسي به دست فردوسي هميشگي شد و از آن زمان تا زمان صفويه كه ايران مانند بقچه چهل‌تكه‌اي به فرمانروايي‌هاي گوناگون تقسيم شده است، ميهن اصلي ايرانيان، زبان فارسي بود تا باز ايران يكپارچگي باستاني خود را نه بدان گستردگي بازيافت و پس از آن نيز زبان فارسي همچنان زبان رسمي ايران باقي ماند.

در ادامه پيام خالقي مطلق آمده بود: در ايران زبان‌هاي محلي گوناگوني رايج‌اند كه همراه با ديگر آداب و سنن محلي، فرهنگ ايران را پرمايه و رنگين مي‌كنند. اين زبان‌هاي محلي را بايد دوست داشت و پاس داشت؛ ولي از سوي ديگر، گويندگان اين زبان‌ها نيز بايد مرز خود را بشناسند و كاركرد هر يك از دو زبان محلي و ملي را به درستي بدانند. همه ملت ايران بايد زبان فارسي را كه بزرگ‌ترين نگاهبان يكپارچگي ماست و بر پايه فرهنگ پرمايه خود در شمار زبان هاي مهم جهان است، همچون جان خود گرامي بدارند.

در ادامه اين مراسم با حضور حجت‌الاسلام محمدجواد ادبي، رييس انجمن آثار و مفاخر فرهنگي، از مؤلفان مقاله‌هاي كتاب دفتر دوم فردوسي‌پژوهي تجليل شد.

ادبي همچنين در سخناني تصريح كرد: فردوسي يعني ايران بزرگ، ايران پارسي مملو از تدين و معنويت و فرهنگ. ايراني‌ها همواره در تاريخ پربارشان دين‌باور بوده و نگاهي توحيدي داشته‌اند.

او در ادامه خاطرنشان كرد: در نگاهي آسيب‌شناسي به مقوله فردوسي‌شناسي و زبان پارسي، ضرورت دارد بيش‌تر از گذشته به آموزه‌هاي شاهنامه حكيم ابوالقاسم فردوسي توجه شود. ما بايد در آموزش ادبيات در مدارس و به نوعي در زندگي روزمره به اين آموزه‌ها توجه كنيم. زبان حماسه لزوما زبان رزم و جنگ نيست؛ بلكه مي‌تواند زبان زندگي روزمره و پر از نشاط باشد. به اعتقاد من، در جهاني كه در مسير جهاني شدن حركت مي‌كند و به دنبال دامن زدن به گسترش سبك زندگي غربي است، سبك زندگي و جهان ايراني بيش از گذشته به آموزه‌هاي شاهنامه و زبان حماسي نياز دارد و براي پاسخ‌گويي به اين نياز ضرورت دارد استادان و بزرگان، فردوسي‌شناسان و شاهنامه‌پژوهان با توجه به شناختي كه از زبان و ادبيات كهن فارسي دارند و همچنين با توجه به شناختي كه از زبان معاصر كنوني ايران دارند، آن آثار را به نوعي بازنويسي كنند كه با زندگي امروزي ما و جوانان ما انطباق داشته باشد.

ادبي همچنين گفت: اين ضرورت و نياز احساس مي‌شود و اميدواريم كه بيش از گذشته در فضاي فرهنگي و از طرف نهادهاي فرهنگي اين موضوع مورد توجه قرار بگيرد.

در پايان اين مراسم، جايزه «آقابزرگ» در حوزه شاهنامه‌پژوهي و فردوسي‌شناسي به برگزيدگان اهدا شد.

بر اساس بيانيه‌ي اين جايزه در حوزه‌ي معرفي آثار برگزيده در زمينه‌ي شاهنامه‌پژوهشي، با تقدير از جلال خالقي مطلق به خاطر تصحيح «شاهنامه»‌ي فردوسي و مجموعه‌ي يادداشت‌هاي او كه براي دايرة‌المعارف بزرگ اسلامي تدوين كرده است، از استادان زير در حوزه‌ي شاهنامه‌پژوهي تجليل شد:

عزيزالله جويني مؤلف اثر برگزيده‌ي دوره‌ي هفت‌جلدي «تصحيح و گزارش واژگان دشوار و برگردان به فارسي روان شاهنامه از نسخه دست‌نويس موزه فلورانس» نشر دانشگاه تهران، فريدون جنيدي نگارنده اثر برگزيده دوره شش‌جلدي «گزارش پيشگفتاري بر ويرايش شاهنامه» و «ويرايش شاهنامه فردوسي» نشر بلخ، قدمعلي سرامي نگارنده اثر برگزيده «از رنگ گل تا رنج خار؛ شكل‌شناسي داستان‌هاي شاهنامه» نشر علمي ـ فرهنگي، شاهين فرهت، پژوهشگر برتر موسيقي و سازنده «سمفوني‌هاي فاخر بر پايه آثار مفاخر ادبي ايران» از جمله فردوسي، خيام، سعدي، حافظ، مولوي (مركز موسيقي حوزه هنري) و ميرجلال‌الدين كزازي نگارنده اثر برگزيده دوره ده‌جلدي «نامه باستان؛‌ گزارش و ويرايش شاهنامه فردوسي» نشر سمت.

از افراد يادشده با اهداي جوايزي توسط ياسر موحدفرد، دبيركل بنياد فردوسي، و حجت‌الاسلام محمدجواد ادبي، رييس انجمن آثار و مفاخر فرهنگي، تجليل شد.

همچنين در اين مراسم، تنديس و جايزه‌ي ويژه‌ي نخستين دوره‌ي جايزه‌ي «آقابزرگ» در حوزه‌ي شاهنامه‌پژوهي و فردوسي‌شناسي به زنده‌ياد استاد ايرج افشار، مؤلف اثر برگزيده‌ي «كتابشناسي فردوسي و شاهنامه از آغاز نوشته‌هاي پژوهشي» نشر ميراث مكتوب، تعلق گرفت.

در بيانيه‌ي نخستين جايزه‌ي «آقابزرگ» عنوان شده بود: «اكنون كه به مهر پروردگار، هزاره‌ي جهاني پايان سرايش شاهنامه، شاهكار بي‌همانند فرزند برومند ايران‌زمين با شكوه چشم‌نواز خود در سراسر گيتي و در گاهواره‌ي فرهنگ خاوران، سرزمين سپنتاي پارس به نيكويي فرجام يافت، خشنوديم كه با گردهمايي نهادهاي علمي ـ پژوهشي ايران، نخستين دوره‌ي «جايزه‌ي پژوهش پروفسور آقابزرگ» را در كشور راه‌اندازي كنيم.

انجمن آثار و مفاخر فرهنگي و بنياد فردوسي بر اين باورند كه «هزاره‌ي شاهنامه» بدون هم‌گرايي و همدلي نخبگان ايران بزرگ، پرچمداران دانايي و آگاهي، چنين پرخروش و پردامنه به شيفتگان و هواداران فردوسي پاك‌نهاد رخ‌نمايي نمي‌كرد.»

چهارشنبه ۱۷ اسفند ۱۳۹۰
بازدیدها 1,090
دیدگاه ها . نظر
کد خبر 974

Comments are closed.


عضویت در خبرنامهء خبر شهری