خانه » شهر من » اجتماعی » درس‌هایی که بزهکاران از رسانه‌ها می‌آموزند

درس‌هایی که بزهکاران از رسانه‌ها می‌آموزند

تحقیق و بررسی در خصوص اثر مطبوعات از دیر زمان نظر جرم‌شناسان، روانشناسان، جامعه‌شناسان، اخلاق‌دانان و نویسندگان را به خود جلب کرده و باعث شده است تا هر کس بر ...

تحقیق و بررسی در خصوص اثر مطبوعات از دیر زمان نظر جرم‌شناسان، روانشناسان، جامعه‌شناسان، اخلاق‌دانان و نویسندگان را به خود جلب کرده و باعث شده است تا هر کس بر حسب عقیده و مطالعات خود نظراتی را ابراز دارد.

سردار سعید منتظر المهدی معاون اجتماعی ناجا طی یادداشتی در خصوص تأثیر رسانه‌ها بر بزه‌های موجود در جامعه اعلام کرد: تأثیر مطبوعات بر مخاطبان خاص و عام خود به نحوی است که رکن چهارم دموکراسی نام گرفته است، تأثیری که گاه می‌تواند از گروه‌های مرجع و رهبران فکری نیز بالا رود و باعث شیوع مطلب و سپس حاکم شدن جوی بر جامعه باشد.

گر چه در عصر نوآوری و فناوری‌های نوین، فضای مجازی، زمان و مکان را درنوردیده و آخرین و تازه‌ترین اخبار را می‌توانیم در دنیای سایبر و نه در چاپخانه‌ها بیابیم، اما همچنان ماندگاری صفحه‌ای که در گذشته با سرب و امروز با تکنولوژی رایانه به طبع می‌رسد، بیشتر است.

به قول علمای علم رسانه، روزنامه‌ها و دیگر «نامه‌»‌ها چون گاهنامه، فصلنامه و هفته‌نامه، با ویژگی‌ «در دست ماندن» حرف اول را می‌زنند.

گزارشاتی که شاید حوصله خواندن آنها را در صفحه وب نداشته باشیم در روزنامه‌ به چاپ می‌رسد و ممکن است هر کدام از ما تلنباری از روزنامه‌هایی را داشته باشیم که به دلیل داشتن مطلبی حائز توجه، در صندوق‌خانه خاطراتمان حفظشان می‌کنیم.

اولین مطالعاتی که در اطراف مطبوعات انجام شده مربوط به اندازه‌گیری قدرت این پدیده متمدن است، در اثر این مطالعات، محققان معترف شده‌اند که مطبوعات از آن چنان توانایی و قدرتی برخوردارند که تقریباً با هیچ پدیده دیگری قابل قیاس نیست، زیرا قادر است به سادگی بر ذهن و فکر خواننده تأثیر بگذارد، او را تحت نفوذ خود قرار دهد و به اعمالی وا دارد که هیچگاه پیش از مطالعه، قادر به انجام آنها نبوده است.

مطبوعات همانقدر که تاکنون اشاره شد به خوبی می‌توانند باعث سقوط یا استحکام و دوام حکومت‌ها، نفرت یا محبوبیت آنها نیز شود و می‌تواند گمنامان را معروف کند و به اوج شهرت برساند یا بالعکس افراد مشهور را بی‌آبرو و بی‌اعتبار نماید و از اوج قدرت و شرف به زیر کشد و سرنگون سازد.

تأثیر عمیق ورق چاپی تا جایی است که فرد می‌تواند چندین و چند بار مطلبی تکراری را بازخوانی کند و در عین حال به ترسیم و تصور صحنه نیز بپردازد، گاهی مطلبی نوشتاری فرد را به سمت انجام فعالیتی خاص سوق می‌دهد، حال ممکن است این فعالیت مثبت و یا منفی باشد.

زیردستان حرفه مطبوعات نظرات متفاوتی در خصوص نوشتن و در مقابل عدم چاپ همه مطالبی که به دست خبرنگاران می‌رسد، دارند؛ البته این موضوع بیشتر اخباری چون جنایات و در کل جرائم خشن را شامل می‌شود که فرد ممکن است پس از مطالعه دست به بازسازی صحنه خوانده شده بزند.

برخی معتقدند که چاپ همه نوشته‌ها باعث روشنگری در جامعه می‌شود و می‌توانند افراد را از خطرات حفظ کند و در مقابل عده‌ای بر این باورند که دروازه‌بانی خبر به خصوص اخباری با ماهیتی خشن که تأثیر کوتاه‌مدت و بلندمدت بر خواننده دارد، باید صورت پذیرد و در این بین اخباری اجازه انتشار پیدا نکرده و به قولی سانسور شوند.

در این راستا برخی از علمای رسانه معتقدند که گرچه اخبار بسیار زیادی به دست خبرنگار می‌رسد اما باید طوری دست به انتخاب مطلب بزند و چیدمان تیترهای خود را طوری قرار دهد که خواننده، بتواند هیجان حاصل از خواندن این مطلب را کنترل کند.

اصولاً صحنه‌های خشن چون قتل، نحوه وقوع این جرم و نوع پرداخت مسائل مربوط به آن بسیار مهم می‌نماید و همین‌طور است اخباری که جنایات دیگر چون تجاوز را، موشکافانه‌تر بررسی می‌کند.

برخی از مواقع نشان دادن و تشریح ریز به ریز صحنه جنایت می‌تواند عاملی باشد تا افرادی که مترصد فرصتی برای انجام عملی خلاف قانون هستند، دست به کار شده و در نهایت با آماده دیدن شرایط دست به بزهی سنگین و جبران‌ناپذیر بزنند.

مطبوعات با نگاشتن اینگونه مطالب آن چنان ذهن خواننده را درگیر می‌کنند که جداسازی غیرممکن می‌نماید؛ مطبوعات با نگاشتن اخبار خشن و تشریح جزئیات آن ذهن مردم را به وقوع این حوادث عادت می‌دهند، به طوری که اگر جنایتی در روزهای اول نظر خواننده را جلب می‌کرد و او را به تعجب وا می‌داشت و باعث می‌شد که با توجه کامل آن را مورد مطالعه قرار دهد تا به علت و انگیزه واقف شود، به علت تکرار، سروصدا و بحث‌های پی در پی، دیگر آن توجه و حرارت را در مطالعه در او از بین می‌رود و هیچ جنایتی هر قدر هم وحشتناک به وقوع بپیوندد باعث تعجب او نمی‌شود زیرا تصور می‌کند که این امری عادی و پیش پا افتاده و بی‌اهمیت است؛ این چنین است که می‌تواند فضای امن جامعه را نیز به مرور، از دست رفته دید.

چرا که وقتی بروز جرائم در جامعه‌ای عادی شود و همواره اخبار قتل و جنایات دیگر بدون اینکه ذره‌ای نگرانی به دل مردم راه یابد هر روز منتشر شود، حتی نهادهای امنیتی نیز نمی‌توانند راه به جایی برده و امنیت و احساس آن را فراهم کنند.

حال به خود نیز گوشه‌‌ای بزنیم، گاهی اوقات برخی از خبرنگاران که به طور اخص با پایگاه رسمی خبری نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران در تماس هستند از مجموعه این پایگاه گله‌مندند که چرا اخبار با سانسور منتشر می‌شود، شاید تا حدی این موضوع از مطالب فوق مایه می‌گیرد و باقی‌مانده آن هم به موارد امنیتی و کشوری باز می‌گردد.

برخی از اخبار اجازه ورود به خروجی را پیدا نمی‌کنند چرا که خود کلاس درسی برای بزهکاران و جنایتکاران می‌شوند و به قولی مطبوعات در عین حالی که یک پدیده برای تمدن و وسیله پیشرفت آن است، خود یکی از عوامل مؤثر بر بزهکاری به شمار می‌آید.

چیزی که مبرهن و واضح است، تأثیر شگرف مطبوعات و نوشته‌ها بر میزان وقوع جرم و حتی کم و کیف آن است، نه اینکه همواره سخن مطبوعات مکتبی برای آموزش بزهکاران باشد اما می‌تواند افراد مستعد در این امر را به این راه سوق دهد، از این حیث دیدگاه‌های چاپ و عدم چاپ همه مطالبی که به پایگاه‌های خبری می‌رسد، همچنان پابرجاست.

سه شنبه ۴ تیر ۱۳۹۲
بازدیدها 544
دیدگاه ها . نظر
کد خبر 28476

ارسال نظر:

تصویر کپچا
*

عضویت در خبرنامهء خبر شهری