خانه » فرهنگ و ادب » هنر » نقاشی » شب باشکوه «نقاشی خط» در پردیس ملت

شب باشکوه «نقاشی خط» در پردیس ملت

جشن پایان سال گالری پردیس ملت، ‌ همزمان با اختتامیه نمایشگاه «خط نگاره‌ها؛ بازخوانی خط و عناصر نوشتاری در هنر نوگرای ایران» عصر شنبه بیستم اسفند ۹۰ برگزار شد. به گزارش ...

جشن پایان سال گالری پردیس ملت، ‌ همزمان با اختتامیه نمایشگاه «خط نگاره‌ها؛ بازخوانی خط و عناصر نوشتاری در هنر نوگرای ایران» عصر شنبه بیستم اسفند ۹۰ برگزار شد.

به گزارش ايلنا، در این نشست چهارساعته پژوهشی که با حضور چهره‌های به نامی نظیر آیدین آغداشلو، علی شیرازی، نصرالله افجه‌ای، ‌ پرویز کلانتری، علیرضا سمیع آذر، احمد مسجد جامعی، ‌امیر خوراکیان (رییس سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران)، سیدقاسم ناظمی(معاون هنری سازمان فرهنگی هنری)، منبتی (مدیرعامل مؤسسه تصویر شهر)، صادق تبریزی، ‌محمود جوادی‌پور،‌ سیف الله پویا راد، حمید کشمیرشکن، بهنام کامرانی، شهناز زهتاب، سهراب هادی، الهه خاتمی، عباس مشهدی‌زاده، پیمان معادی، عنایت الله نظری نوری، بابک اطمینانی…. همراه بود، ‌مجموعه سخنرانی‌ها و جلسه هم اندیشی درخصوص چیستی نقاشی خط و ریشه‌های آن برگزار شد که به گفته بسیاری از استادان چنین مکاشفه و تحلیلی در این باره تاکنون برگزار نشده بود.

سولماز نراقی گرداننده این نشست بود. او با ارائه مقاله‌ای دو سئوال محوری طرح نمود: «تقدم نقاشی بر خط یا خط بر نقاشی و نیز آیا نقاشی خط امروز از گذشته‌ها می‌آید تا فرزند امروز است» و از حاضران خواست تا در این وادی به گفت و شنود بپردازند.

آیدین آغداشلو، ‌ نقاش و تاریخ هنر‌شناس برجسته آغازکننده این بحث بود. او رعایت ادب، احترام و آداب استاد و شاگردی در عالم خوشنویسی را ستود و آن را شایسته تقدیر دانست اما درعین حال تأکید کرد: «باید با حفظ اصول اخلاقی، شجاعت نقد هنری به این وادی هم برسد. متأسفانه خوشنویسی در سایه تعارفات از نگاههای تازه و متنوع به دور مانده است و‌گاه به تکرار و دور خود پیچیدن گرفتار آمده است. باید میان احترام به استاد و نقد آثار هنری او تمیز قائل شد و کمک کرد تا این دایره پیچیده شکسته شود»

آغداشلو با ستایش از جلوه گری‌های خط نقاشی سیدمحمداحصایی و‌‌ رها نویسی‌های صداقت جباری؛ علی شیرازی را مهم‌ترین جلی نویس معاصر ایران خواند که با طراز اولی در خوشنویسی به نوآوری‌هایی در نقاشی خط رسیده است اما در عین حال همه این اساتید را پیرو نقاشی خط‌های کهن این سرزمین دانست که ریشه‌هایش در قرن‌های پنجم، ششم و هفتم هجری قمری برروی سفالینه‌ها و ظرف‌های می‌نایی دیده می‌شوند.

آغداشلو تأکید کرد: به رغم همه نوآوری‌های اساتید امروز اعتقاد دارم نقاشی خط حرف تازه‌ای ندارد و ریشه‌اش در دل تاریخ است. از دیروزان تا امروز نقاشی خط در واقع تجلیل از یک خاطره است. خوشنویسی بی‌انقطاع‌ترین هنر هزاروچندساله این سرزمین است و نقاشی خط، تجلیل از خاطره مقدس خط است که هرکس با سلیقه خود سهمش را ایفا می‌کند.

علی شیرازی، دومین سخنران این هم اندیشی بود. او که به درشت نویس‌ترین نستعلیق خاورمیانه شهرت دارد گفت: «من هم قبول دارم جنبه‌های کاربردی خوشنویسی در روزگار ما از بین رفته است، ‌ نرم افزارهای کامپیوتری خوشنویسی به همه نیازهای مردم پاسخ می‌دهد لذا آنچه امروز محوریت یافته جنبه‌های هنری خوشنویسی ست. اما خوشنویسی هنری ایران آنقدر جایگاه و آوازه جهانی دارد که می‌تواند در این مسیر نیز به زایش‌های نو برسد.

شیرازی خاطرنشان کرد: من عبارت نقاشی خط را صحیح می‌دانم و یکی از ریشه‌های آن را در سیاه مشق جستجو می‌کنم و از این منظر معتقدم آنقدر گاهی به علوم و هنر گسترش یافته که با ادارک درست از خوشنویسی می‌توان به کمپوزسیون‌های نقاشانه هم رسید. اما این بدین معنا نیست که هرکس که خط خوشی دارد می‌تواند به نقاشی خط برسد، نقاشی خط یک هنر مستقل و جدای از خط و نقاشی ست.»

نصر الله افجه‌ای، چهره ماندگار نقاشی خط ایران، آخرین سخنران بخش نخست این نشست بود. او با تقدیر از برپایی این نشست پژوهشی گفت: «برخی نقاشی خط‌ها آگاهانه جوری نوشته می‌شوند که نمی‌توان آن‌ها را خواند زیرا در آن‌ها نوشته ملاک نیست، اندیشه‌ای که آن فرم می‌آفریند هدف است؛ «نقاشی خط» وابسته به فرد و جهان بینی اوست. من نقاشی خط را‌‌ همان پیش درآمد آوازهای ایرانی استادی مثل شجریان می‌دانم که کلمه‌ای، بیتی نمی‌خواند اما در آغاز آواز‌هایش زمزمه‌هایی را بازتاب می‌دهد»

افجه‌ای افزود: ‌ معضل بزرگ نقاشی خط و همین طور خوشنویسی، عدم وجود رشته‌های آکادمیک و دانشگاهی ست تا زمینه ساز رشد علمی و مدون شدن علوم شفاهی اثر شد بخش دوم این نشست پژوهشی با سخنان دکتر احمد مسجد جامعی، عضو شورای شهر تهران آغاز شد. او «گفت‌و‌گو» را در ذات فرهنگ و هنر دانست و گفت: بدون گفت‌و‌گو هیچ اتفاقی در فرهنگ و هنر نمی‌افتد و در سایه همین گفت‌و‌گوست که سبک‌های هنری جان می‌گیرند»

او با زنده داشت نام «سیمین دانشور» و یادآوری کلاس‌های زیبایی‌شناسی وی که خود مسجد جامعی نیز در آن‌ها شرکت داشت گفت‌: «سیمین دانشور به هنر متعهد تأکید داشت، هنری که در سرزمین مادری ریشه داشت و اصالت‌های تاریخی سرزمینش را پاس می‌دارد، به گمانم نقاشی خط ایران چنین هنری ست که امروز علاوه بر جایگاه بزرگ جهانی، توفیق در بازارهای بین المللی حتی به شکل کاربردی در دکوراسیون‌های داخلی، ‌ لباس و… نیز متجلی ست.

صادق تبریزی، هنرمند پیشگام نقاشی خط دیگر سخنران این نشست بود او دوره خوشنویسی را به پایان رسیده دانست و نقاشی خط را راه برون رفت از این بن بست تلقی کرد. او گفت: «هیچکس نمی‌تواند ادعا کند آغازکننده نقاشی خط در ایران بوده است» بابک اطمینانی، نقاش پیشکسوت در این نشست با اشاره به اینکه در نقاشی خط، غلبه بر جنبه‌های نقاشانه است نتیجه گرفت که یک نقاش می‌تواند نقاشی خط بهتری خلق کند و «اسدالله کیانی» هنرمند صاحب نام دیگر نیز با او اعلام همراهی کرد اما عنایت الله نظری نوری، هنرمند پیشکسوت با آنان مخالفت کرد. او با استناد به آثار علی شیرازی که از خوشنویسی پای در وادی نقاشی خط گذاشته است گفت: ‌ امروز نقاشی خط‌های استاد علی شیرازی که بر پایه قواعدهای زیبا‌شناختی بصری نستعلیق استوار است و مایه فخر و مباهات هنر ایران در منطقه شده است ریشه در خوشنویسی غنی ایران دارد. من به گواه آثار استاد علی شیرازی و دیگر اساتید به نام مثل احصایی، افجه‌ای می‌گویم کسانی که قواعد خط را استادانه می‌دانند در این گونه هنری، نقاشی خط، مبرزترند. ضمن اینکه من نیز معتقدم نقاشی خط به کسی وحی نشده است و این هنر ریشه در تاریخ کهن ایران دارد.

در این نشست چهره‌های دیگری نظیر سهراب هادی… درخصوص موضوعات مختلفی نظیر نقش و اهمیت فرامرز پیلارام، رضا مافی، نقش ادبیات و معماری ایرانی اسلامی در نقاشی خط و… سخنرانی نمودند.

نمایشگاه خط نگاره؛ بازخوانی خط و عناصر نوشتاری در هنر نوگرای ایران که از ۱۸ دی ماه به همت مؤسسه تصویر شهر، معاونت هنری سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران و پردیس سینما گالری ملت آغاز به کار نمود با این همایش پژوهشی به کار خود پایان داد.

یکشنبه ۲۱ اسفند ۱۳۹۰
بازدیدها 1,269
دیدگاه ها . نظر
کد خبر 1367

Comments are closed.


عضویت در خبرنامهء خبر شهری