خانه » میراث فرهنگی » حمله جلبکها به غار علی‌صدر!

حمله جلبکها به غار علی‌صدر!

فردا نوشت: رویش جلبک ها بر روی دیواره های غار علیصدر ؛این تهدیدی است که این روزها بزرگترین غار آبی جهان با آن روبرو ست،تهدیدی که به گفته کارشناسان اگر ...

فردا نوشت: رویش جلبک ها بر روی دیواره های غار علیصدر ؛این تهدیدی است که این روزها بزرگترین غار آبی جهان با آن روبرو ست،تهدیدی که به گفته کارشناسان اگر در سایه بی توجهی مسئولان ادامه پیدا کند،مانند رد چاقویی می ماند که ما به دست خودمان بر چهره زیبای علی صدر انداخته ایم.

ماجرا از چندی پیش و با انتشار خبر رشد جلبک ها بر دیواره های غار آغاز شد اما همه چیز خیلی زود به دست فراموشی سپرده شد تا آن طور که «بهروز عشقی ملایری» استادیار دانشگاه بوعلی همدان می گوید کار به جاهای باریک بکشد.

 

به گفته وی،دانشجویانی که به تازگی از این غار بازدید کرده اند خبر داده اند شرایط به گونه ای پیش رفته که اکنون از مرحله رشد جلبک به مرحله رشد سرخس بر روی دیواره های غار رسیده ایم.توضیح ساده این موضوع یعنی مرحله به مرحله پوشش گیاهی در این غار رشد کرده و با رشد گیاهان دیگر مثل گلسنگ و خزه که صخره ها را تجزیه می کنند، شاهد فرو ریختن سقف چشم نواز علیصدر خواهیم بود.

در حالی که رویش جلبک ها در دیواره های غار به یکی از دغدغه های دوستداران محیط زیست تبدیل شده است، «قربانعلی محمدپور» مدیرکل محیط زیست استان همدان هم این موضوع را تایید می کند و از احتمال از دست رفتن زیبایی و درخشش سقف کریستالی این غار در صورت ادامه روند رشد جلبک ها خبر می دهد.

محمد جمالی،یکی از فعالان محیط زیست همدان هم علت اصلی رویش جلبک در دیواره های غار علیصدر را استفاده از نورپرژکتورها برای ایجاد روشنایی در داخل غار می داند و می گوید: در گذشته ناظران و کارشناسان محیط زیست جلوی رشد و رویش جلبک های داخل غار را گرفتند، اما این جلبک ها دوباره در دیواره های غار مشاهده می شود.

فرو ریختن زیبایی نه فقط یک سقف
اما فروریختن سقف غارعلیصدر به چه معناست؟عشقی ملایری زوایای مختلف این تهدید را تشریح می کند:« با مطالعه تاریخ جنگل های اروپا متوجه می شویم که 15 هزار سال پیش که ذوب شدن برف ها آغاز شد، در ابتدا چیزی جز آب نبود، اما بعدها جنگل های عظیم سوزنی برگ ایجاد شد. یعنی روند طبیعی این است که در ابتدا موجودی در این محیط نیست و سپس تک سلولی ها و رشد می کنند و کم کم زمینه رشد گیاهان ایجاد می شود. این می تواند برای غار علیصدر هم اتفاق بیفتد. یعنی در این محیط بکر هم با ورود موجودات زنده، کم کم حالت بکر بودن غار از میان می رود. زیبایی غار به وجود سقف دوجداره آن است که از ریزش آب در آهک ها به وجود آمده است. اگر سقف تخریب شود، مانند بخشی از دیوار غار که اکنون هست، ما با یک سقف سیاه مواجه خواهیم شد. این غار سنگی و صخره ای است و به خودی خود زیبایی ندارد. سقف زیبای غار ناشی از رسوبات آهکی است که قطره قطره ایجاد شده است. این سقف در خطر است و موجودات زنده آن را تخریب می کنند.»

حمله مهاجمان به علیصدر!
اما علت به وجود آمدن این جلبک ها چیست؟ورود نور به غار مساوی است با ظهور حیات،ظهور جلبک‌ها! وجود صخره، جلبک و قارچ و همزیستی بین قارچ و جلبک، گلسنگ‌ها را پدیدار می‌کند. گلسنگها برای حیات احتیاج به صخره دارند، گیاهانی با ریشه‌های سطحی که صخره را تجزیه کرده و خاک را تولید می‌کنند و منجر به حفظ رطوبت می‌شوند. افزایش عمق خاک، پیدایش گیاهانی با ریشه عمیق‌تر را در پی دارد، که ادامه چنین روندی سبب ظهور خزه‌ها و گیاهان علفی و آبزی در جای جای اکوسیستم می‌شود.

 

ورود گونه های مهاجم با رفت و آمد به غار به وسیله لباس و کفش، سبب تخریب آهک‌ها و تغییر فضای داخلی غار شده و حذف دکوراسیون و جذابیت آن را در پی دارد. سقف 2 جداره‌ و وارونه‌ی غار در اثر ورود مواد شیمیایی و آلی استقامت خود را از دست داده و لایه‌های نازک‌تر ریزش می‌کنند.اما به این تهدیدات اضافه کنید ورود آب‌های سطحی از بالا دست غار به درون آن را.این احتمال وجود دارد که با ایجاد آلودگی در مسیر و ورود آلاینده‌ها به علیصدر، شاهد تغییر اکوسیستم غار باشیم.

سالانه یک میلیون نفر از این غار بازدید می کنند.حالا تصور کنید هر نفر مقداری دی اکسید کربن وارد جو بسته غار کند، این گاز اضافی همراه با نور حاصل از لامپ‌های روشنایی حجم عظیمی از گاز را وارد غار می‌کند که این موضوع نه فقط سبب افزایش دمای غار که فضای مناسبی برای رشد جلبک ها فراهم می کند.

غاری بدون پشت و پناه
ما برای جابه جایی،حفاظت و نگهداری از یک سفال چند هزار ساله قوانین سفت و سختی داریم اما دریغ از یک دستورالعمل چند خطی برای حفاظت از غاری که طی2میلیون سال به وجود آمده است و هر ساله پذیرای ده ها هزار بازدید کننده مشتاقی است که ناخواسته سبب تخریب نگین همدان می شوند.

عشقی ملایری، استادیار دانشگاه بوعلی همدان یک پیشنهاد منطقی برای جلوگیری از تخریب بیش از اندازه غار علیصدر ارائه می دهد:«با توجه به ویژگی های این غار به نظر می رسد مشکلی برای ثبت آن در فهرست آثار ملی طبیعی وجود نداشته باشد.بر این اساس قانون مشخص می کند که تحت چه شرایطی باید از این غار بهره برداری شود و با چه محدودیت هایی روبرو هستیم. غار علیصدر باید تحت یک نظام خاص بین المللی حفاظت شود و این حفاظت هم محدود به یک زمان خاص نشود و دائمی باشد.متاسفانه عملا شاهد هیچ اقدام جدی برای نگهداری و حفاظت از این غار نیستیم در حالی که جاذبه های غارعلیصدر باعث شده هر ساله هزاران گردشگر به همدان بیایند و از این راه پول خوبی نصیب استان شود.»

عشقی ملایری درباره اهمیت غار علیصدر می گوید:« مهم این است که ما هرچه مکان های باارزش این چنینی داریم را به کمک مطالعه و بررسی های دقیق، حفظ کنیم. سرنوشت دریاچه ارومیه پیش روی ما است،ما شاهد بی توجهی به مشکلات این دریاچه و بلایی که سر آن آمد بوده ایم.»

زباله ها در دل غار
اما کاش حجم تخریب ها به همین جا ختم می شد.محمد جمالی از فعالان محیط زیست همدان با بیان این نکته که بخش بزرگی از تخریب ها به وسیله گردشگران انجام می شود می گوید:« در خلوت ترین زمان های بازدید از غار که نیمه دوم سال است آنجا بودم، قوطی های خالی نوشابه و پاکت های خالی چیپس و پفک شناور در آب های داخل غار، من را از گردشگر بودن عده ای بازدید کننده، شرمگین کرد. در زمانی که من و دوستانم آنجا بودیم، گروه گردشگر ما به 9 نفر می رسید، و البته گروهی کم و بیش به همین تعداد هم از بازدید غار برگشته بودند. تصور اینکه در تابستان که حجم بازدیدکننده و گردشگر به هزاران هزار نفر می رسد و محوطه داخلی غار به چه صحنه ای از زباله های گردشگران عزیز در می آید، مرا متعجب می کرد! در تابستان حجم زیاد زباله های باقی مانده از گردشگران آنقدر زیاد است که کارکنان داخلی غار مجبور به جمع آوری کیسه کیسه زباله در پایان هر روز می شوند. البته زباله هایی که روی آب می مانند، ولی چه بر سر آنهایی می آید که به زیر آب می روند؟»

به نظر می رسد باید مرهمی اساسی برای زخم های سبز غار علیصدر پیدا کرد،زخم هایی که اگر مثل قارچ رشد و در سرتاسر غار پراکنده شود،درمان آن سخت خواهد شد.

یکشنبه ۷ آبان ۱۳۹۱
بازدیدها 1,685
دیدگاه ها . نظر
کد خبر 12935

Comments are closed.


عضویت در خبرنامهء خبر شهری