خانه » شهر من » این روزها گوش راست گربه جغرافیای ایران بدجور گرفته!

این روزها گوش راست گربه جغرافیای ایران بدجور گرفته!

این روزها شلوغ ترین بخش کشور در کنار شمال، اردبیل و تبریز است. خبرگزاری میراث فرهنگی در این باره نوشته است: آخرین ماه فصل گرم سال است و سفر به ...

این روزها شلوغ ترین بخش کشور در کنار شمال، اردبیل و تبریز است. خبرگزاری میراث فرهنگی در این باره نوشته است: آخرین ماه فصل گرم سال است و سفر به اردبیل، یکی از سردترین نقاط کشور را نباید از دست داد. ممکن است آب‌گرم، سرعین و سبلان در این استان برای مردم و مسافران آشنا باشند ولی ما پیشنهاد دیگری داریم. نگاهی به نقشه ایران بیندازید، سفر ما در گوش راست گربه یعنی مرز ایران و کشور آذربایجان انجام می‌شود.

برای آن که خود را به اردبیل، مرکز استان، برسانیم که حدود 600 کیلومتر با تهران فاصله دارد، از طریق شمال کشور یا امتداد دریای مازندران خود را به آستارا می‌رسانیم. از آنجا با عبور از گردنه حیران وارد استان اردبیل شده و خود را به شهر «نمین» می‌رسانیم.

 

کندوهای عسل- گردنه حیران

 

در بخش غربی گردنه حیران، قبل از ورود به تونل یا مرز سیاسی استان‌های اردبیل و گیلان، دره نسبتا وسیعی دارد که می‌توان آن را ورودی توریستی استان اردبیل به شمار آورد. این کریدور توریستی در دو طرف دره دارای دامنه‌های سرسبز و کم شیبی است که در گذشته با پوششی از درختان جنگلی یکی از زیباترین مناطق طبیعی استان به شمار می‌رفت. از بین رفتن قسمت عمده این جنگل‌ها و تبدیل آن به کشتزار باعث افت کیفی منظر طبیعی آن شده اما همچنان زیباست.

یکی دیگر از آثار طبیعی زیبای استان اردبیل که در نزدیکی شهر نمین واقع شده، جنگل فندق‌لو است. این جنگل به فاصله 10 کیلومتر از شهر نمین و 30 کیلومتر از شهر اردبیل قرار گرفته است و در سطحی به طول تقریبی 25 کیلومترمربع پراکنده است که از شرق خانقاه علیا در مسیر نمین-آستارا آغاز و در شرق روستای حور خاتمه می‌یابد و راه اصلی آن از آبی بیگلو است. در بین انواع گیاهان، گونه‌هایی نظیر فندق، ممرز، راش، بلوط (بلندمازو)، بیدمشک یافت می‌شود. در منطقه فندق‌لو خرس قهوه‌ای، سمور و پرندگانی مانند قرقاول، کبک و عقاب طلایی زندگی می‌کند. تله‌کابین فندقلو در سال 1390 در این جنگل افتتاح شد.

در داخل جنگل یک استخر آب‌گرم به نام مشه‌سویی وجود دارد که آب آن خاصیت درمانی دارد و افراد زیادی به این دلیل و بسیاری هم برای گشت و گذار به آنجا می‌آیند و با خانواده چند روزی را داخل جنگل و در کنار استخر آب‌گرم و آبشاری که در منطقه قراردارد، اقامت می‌کنند.

 

جنگل فندقلو

 

پیکره سنگی بابا داوود عنبران در 10 کیلومتری شهر نمین و در روستای عنبران واقع شده‌است. این پیکره بی‌نظیر با ارتفاعی حدود 20 متر به شکل انسانی است که به روبه‌رو نگاه می‌کند. علاوه بر آثار طبیعی اطراف شهر نمین، آثار تاریخی را نیز می‌توان در نظر گرفت که از آن جمله می‌توان به آرامگاه شیخ بدرالدین و قلعه شیندان اشاره کرد.

مقصد بعدی، شهر اردبیل، مرکز استان است. این شهر از قدمتی بسیار برخوردار است و در لوحه‌های گلی سومریان به صورت «آرتا» یا «آراتتا» آمده است. مانند بسیاری از شهرهای کشور از حمله مغولان در امان نماند اما در زمان تیموری و به‌ویژه صفویه و نهضت تشیع مورد توجه قرار گرفت. با روی کار آمدن نادرشاه و پس از آن در دوره قاجار و دوره مشروطه اردبیل از رونق افتاد. سال 1372 به عنوان مرکز استان تعیین شد.

شهر اردبیل آثار تاریخی زیبایی دارد که نگاه گردشگران را به سوی خود جلب می‌کند. آرامگاه شیخ صفی‌الدین اردبیلی، جد شاهان صفویه و پایه‌گذار خانقاه صفوی، یکی از این آثار است که در فهرست میراث جهانی نیز به ثبت رسیده است. شیخ صفی هم‌زمان با الجایتو ایلخان مغول می‌زیست و سلطان محمد الجاتیو (معروف به خدابنده) با وی با حرمت تمام سلوک می‌کرد. این مجموعه از بخش‌های مختلفی تشکیل شده که مقبره شیخ صفی یا گنبد الله‌الله، آرامگاه شاه اسماعیل اول، عمارت چینی‌خانه، مسجد جنت‌سرا، تالار دارالحفاظ و خانقاه یا چله‌خانه از آن جمله‌اند و هر کدام در جای خود از ویژگی‌ خاصی برخوردار هستند.

 

چینی خانه- مقبره شیخ صفی الدین اردبیلی

 

مسجد جامع اردبیل از دیگر آثار قابل توجه است که ساخت آن مربوط به دوره سلجوقی می‌شود ولی قدمت آن به آتشکده پیش از اسلام می‌رسد. در بدنه مناره مسجد فرمان اوزون حسن آق قویونلو و کتیبه‌ای که تاریخ 878 هجری را دارد دیده می‌شود.

بازار اردبیل یادگاری از دوره صفویه است و از لحاظ قدمت و معماری سنتی از بازارهای تاریخی ایران به‌حساب می‌آید. از راسته‌، تیمچه و سراهای متعدد تشکیل شده و بناهای عمومی بسیاری در خود جای داده است.

جای دیگری که می‌تواند مسافران را مردم اردبیل آشناتر سازد، موزه مردم‌شناسی است که در محل حمام تاریخی آقانقی (ظهیرالاسلام) واقع در میدان عالی‌قاپو دایر شده و پوشش محلی و آیینی مردم این استان را نمایش می‌دهد.

در نزدیکی شهر اردبیل و در فاصله‌ای حدود 2 کیلومتر دریاچه شورابیل قرار دارد. این دریاچه در گذشته بسیار شور بوده‌است، ولی امروزه با افزودن آب شیرین به آن از شوری آن کاسته‌اند، به‌طوری که نوعی ماهی قزل‌آلا در آن پرورش داده می‌شود. این دریاچه دارای امکانات تفریحی، ورزشی و فرهنگی بسیاری است که از آن جمله می‌توان به امکانات قایق‌رانی، پیست‌های دومیدانی و دوچرخه‌سواری، باغ‌وحش، هتل‌، شهربازی و رستورانی در وسط دریاچه اشاره کرد.

لازم به یادآوری است تا پیش از افزوده‌شدن آب شیرین به این دریاچه، کسانی که از ناراحتی پوستی و درد مفاصل رنج می‌بردند، از گل دریاچه به پوست خود می‌مالیدند اما از زمانی که آب شیرین به آب دریاچه اضافه شده دیگر خاصیت درمانی خود را از دست داده‌است.

 

دریاچه شورابیل

 

بقعه سید امین‌الدین جبرائیل یا بقعه کلخوران، آرامگاه پدر شیخ صفی‌الدین اردبیلی جد سلاطین صفوی از دیگر آثار تاریخی است و در روستای کلخوران در 3 کیلومتری اردبیل واقع شده‌است. روستای کلخوران نیز گاه به نام این بقعه «کلخوران شیخ» خوانده می‌شود. بنای بقعه مربوط به اوایل قرن دهم هجری قمری است. این بنا به صورت یک هشت ضلعی با تزیینات مختلف در وسط باغی قرار گرفته و در زمان‌های دور به فرش‌های گرانبها مزین بوده است.

پس از گشت و گذار در اردبیل به طرف شمال و شهر «گِرمی» یا مغان پیش می‌رویم که قلعه‌های تاریخی و آتشکده‌های متعددی اطراف آن را فرا گرفته‌اند و نشان از قدمت و اهمیت این منطقه در برهه‌ای از زمان دارند. دئیو قالاسی در500 متری شهر، اینی قالاسی در7 کیلومتری شهر و قلعه برزند در10کیلومتری و قیزقالاسی در فاصله 15  کیلومتری این شهر.

به واسطه این قدمت، رفتن به محلات قدیمی شهر مانند محله موجره، قالاباشی، یوخاری باش (صاحب الزمان) و چشمه‌باشی خالی از لطف نیست. زیارت‌گاه‌های اطراف را نیز که روستاییان به آنها «اوجاق» می‌گویند، باید در نظر داشت، از جمله اوجاق روستای آلازار که معروف است به امام‌زاده محمد بن حنفیه تعلق دارد. اوجاق روستای قلعه برزند که متعلق به ‌امامزاده محمدبن هاشم است و اوجاق میروو که به نواده پیرزید تعلق دارد.

 

نمایی از شهر گِرمی

 

از گرمی همچنان به طرف شمال، شمال غرب پیش رفته و به بیله‌سوار در نقطه مرزی می‌رویم. اینجا علاوه بر مناطق زیبای طبیعی، پارک‌تپه نرگس، مدرسه پهلوی، قیزقلعه سی (قلعه دختر)، مزار شهدای گمنام 1320در نقطه صفر مرزی و بازارچه مرزی نظر گردشگران را به خود جلب می‌کند.

 

مزار شهدای گمنام سال 1320- بیله سوار

 

از بیله‌سوار می‌توان جاذبه طبیعی دشت مغان را مد نظر قرار داد که تا پارس‌آباد امتداد دارد. این دشت در حقیقت جلگه‌ای است در شمالی‌ترین قسمت استان اردبیل که از شمال به رود ارس و از جنوب به رشته کوه صلوات محدود می‌شود و قسمت عمده آن پس از معاهده ترکمن‌چای به روسیه تزاری واگذار شد.

دشت مغان به دلیل تاثیرپذیری از رودخانه ارس و سد اصلاندوز در دهه‌های اخیر دستخوش تغییر و تحولات بنیادی شده و به دلیل وجود خاک حاصلخیز تمامی نواحی دشتی آن زیر کشت آبی از جمله گندم، جو، پنبه، چغندر قند و ذرت رفته است. در کنار بخش طبیعی دشت مغان، فرصت آشنایی با عشایر ایل شاهسون را نیز که زندگی‌شان با این دشت عجین شده باید مغتنم شمرد.

 

عشایر ایل شاهسون- دشت مغان- عکس از محسن رئوفی

 

این بار در جهت شمال غرب و به طرف سرزمین هموار پارس‌آباد، شمالی‌ترین شهرستان، پیش می‌رویم. در این منطقه نیز طبیعت از زیبایی خاصی برخوردار است و در کنار آن آثار مختلفی نظر گردشگران را به خود جلب می‌کند.

گورستان‌های قدیمی که در پهنه دشت مغان پراکنده‌اند و به هزاره اول پیش از میلاد منسوب‌اند از آن جمله‌اند، هر چند بارها در معرض تجاوز وحفاری قرار گرفته‌اند. در نزدیکی اصلاندوز یعنی به فاصله کمی از پارس‌آباد و در آخرین نقطه استان اردبیل، گورستان‌های قوش اوتران، قلی بیگلو، اخجی، گدائیلو، گل‌تپه و کرار واقع‌اند.

در نزدیکی اصلاندوز، دیدن تپه نادر که در جنوب غربی اصلاندوز مغان واقع شده و محل تاجگذاری نادرشاه افشار بوده، خالی از لطف نیست.

پل‌های «خدا آفرین»، 2 پل تاریخی به فاصله‌ای کمتر از 100 متر از یکدیگر بر روی رودخانه ارس هستند. قدمت پل اول به سده ششم هجری یا دوره سلجوقیان می‌رسد و پل دوم متعلق به دوره صفوی است. از 160 متر پل نخست، 120 متر متعلق به ایران و 40 متر آن متعلق به جمهوری آذربایجان است.

 

پل خدا آفرین

 

در میان راه به اصلاندوز باید سری نیز به روستای اولتان در 3 کیلومتری جنوب پارس‌آباد زد تا قلعه‌ی اولتان را که متعلق به دوره اشکانیان بوده اما تا قرن 12 هجری مورد استفاده بوده، از نزدیک دید.

برای چنین سفری در اختیار داشتن ماشین شخصی ارجحیت دارد، به‌ویژه آن که قسمت اعظم برنامه به مناطق طبیعی اختصاص دارد. اما اگر مسافر بخواهد به طریق دیگری خود را به استان برساند و سفر را در پیش گیرد، علاوه بر اتوبوس‌ می‌تواند با هواپیما خود را با هزینه حدود 55 هزار تومان به اردبیل یا با حدود 64 هزار تومان به پارس‌آباد برساند. البته لازم به ذکر است پروازهای پارس‌آباد فقط روزهای شنبه و پنج‌شنبه هر هفته صورت می‌گیرد.

چهارشنبه ۸ شهریور ۱۳۹۱
بازدیدها 1,651
دیدگاه ها . نظر
کد خبر 10598

ارسال نظر:

*


عضویت در خبرنامهء خبر شهری